Franchise wyjasnione
Udzial wlasny w ubezpieczeniu zdrowotnym

Franchise to jedno z najwazniejszych pojec w szwajcarskim systemie zdrowotnym. Zrozumienie go pozwala zaoszczedzic setki, a nawet tysiace frankow rocznie.

Co to jest franchise?

Franchise (niem. Franchise, fr. franchise) to roczna kwota, ktora Pan/Pani musi zaplacic z wlasnej kieszeni za koszty leczenia, zanim ubezpieczyciel zacznie pokrywac rachunki. To szwajcarski odpowiednik udzialu wlasnego — koncept, ktory nie istnieje w polskim NFZ.

W praktyce oznacza to, ze jesli Pan/Pani wybral/a franchise CHF 2'500, to pierwsze CHF 2'500 kosztow leczenia w danym roku kalendarzowym placi z wlasnej kieszeni. Dopiero po przekroczeniu tej kwoty ubezpieczyciel zaczyna pokrywac koszty — ale nie w 100%, bo dochodzi jeszcze udzial wlasny 10%.

Porownanie z Polska: W Polsce z NFZ wizyty u lekarza sa teoretycznie bezplatne (oplaca je pracodawca poprzez skladki). W Szwajcarii Pan/Pani placi indywidualna skladke miesieczna PLUS koszty leczenia az do kwoty franchise PLUS 10% kosztow ponad franchise. Brzmi drogo, ale w zamian dostep do lekarza jest szybki, a jakosc opieki bardzo wysoka.

Jak dziala franchise — krok po kroku

Oto dokladny mechanizm dzialania franchise na przykladzie:

Placisz skladke co miesiac

Niezaleznie od tego, czy chodzisz do lekarza czy nie, co miesiac placisz stala skladke ubezpieczeniowa. Im wyzszy franchise, tym nizsza ta skladka.

Placisz koszty leczenia do kwoty franchise

Gdy idziesz do lekarza, placisz pelny rachunek z wlasnej kieszeni, az do wyczerpania rocznego franchise. Na przyklad przy franchise CHF 1'000, platisz pierwsze CHF 1'000 kosztow.

Po franchise: 10% udzialu wlasnego

Po wyczerpaniu franchise Pan/Pani placi jeszcze 10% dalszych kosztow leczenia. Ten udzial wlasny (Selbstbehalt) jest ograniczony do CHF 700 rocznie dla doroslych.

Potem ubezpieczyciel placi 100%

Po wyczerpaniu franchise I limitu udzialu wlasnego, ubezpieczyciel pokrywa 100% dalszych kosztow leczenia. Maksymalny roczny wydatek z kieszeni to: franchise + CHF 700.

Poziomy franchise dla doroslych (2026)

Dorosli (od 26. roku zycia) moga wybrac jeden z szesciu poziomow franchise. Im wyzszy franchise, tym nizsza miesieczna skladka.

Franchise (CHF/rok)Przyklad skladki (CHF/mies.)Maks. koszty z kieszeni (CHF/rok)Laczny roczny koszt (0 wizyt)Laczny roczny koszt (CHF 5'000 wydatkow)
300~4501'0005'4006'400
500~4201'2005'0406'240
1'000~3801'7004'5606'260
1'500~3502'2004'2006'400
2'000~3202'7003'8406'540
2'500~2903'2003'4806'680

Maks. koszty z kieszeni = franchise + CHF 700 (10% udzial wlasny). Skladki przykladowe, rzeczywiste ceny zaleza od kantonu, ubezpieczyciela i modelu.

Franchise dla dzieci i mlodziezy

Dzieci do 18. roku zycia maja oddzielny system franchise, z nizszymi poziomami i nizszym limitem udzialu wlasnego.

Franchise dla dzieci (CHF/rok)Maks. udzial wlasny (CHF/rok)Uwagi
0 (zero)350Brak franchise — ubezpieczyciel placi od 1. franka (minus 10%)
100350Nizsza skladka, niskie ryzyko
200350Umiarkowana oszczednosc
300350Dla rzadko chorujacych dzieci
400350Dalsze obnizenie skladki
500350Dla zdrowych, starszych dzieci
600350Maksymalna oszczednosc na skladce
Rekomendacja dla rodzin z Polski: Dla malych dzieci (0–6 lat) zalecamy franchise CHF 0, poniewaz dzieci czesciej choruja i potrzebuja regularnych wizyt kontrolnych. Dla starszych, zdrowych dzieci (12–17 lat) mozna rozwazyc franchise CHF 100–300, zeby obnizye skladke.

Mlodziez 19–25 lat

Osoby miedzy 19 a 25 rokiem zycia (tzw. „junge Erwachsene”) maja nizsze skladki niz dorosli, ale stosuja sie do nich dorosle poziomy franchise (CHF 300–2'500). To wazne rozroznienie — skladka jest nizsza ze wzgledu na wiek, ale mechanizm franchise jest juz dorosly.

Jak wybrac optymalny franchise?

Wybor franchise to decyzja finansowa, ktora zalezy od Pana/Pani stanu zdrowia i przewidywanych kosztow leczenia. Oto prosta regula:

Franchise CHF 2'500 — dla kogo?

Franchise CHF 300 — dla kogo?

Punkt rownonogi (Break-even)

Jesli roczne koszty leczenia sa nizsze niz ok. CHF 1'500–2'000, wyzszy franchise (CHF 2'500) jest zwykle tanszy w rozliczeniu rocznym. Jesli koszty przekraczaja te kwote, nizszy franchise (CHF 300) jest bezpieczniejszy. Warto obliczye to dla swojej sytuacji.

Zlota regula: Jesli masz watpliwosci, franchise CHF 1'500 jest dobrym kompromisem. Skladka jest wyraznie nizsza niz przy CHF 300, a ryzyko finansowe w razie choroby jest umiarkowane. Wielu Polakow w Szwajcarii wybiera wlasnie ten poziom.

Wyjatki od franchise

Nie wszystkie uslugi medyczne podlegaja franchise. Oto najwazniejsze wyjatki, o ktorych warto wiedziec:

Kiedy mozna zmienic franchise?

Franchise mozna zmienic raz w roku, na poczatek nowego roku kalendarzowego. Zmiana franchise nie wymaga zmiany ubezpieczyciela — mozna pozostac u tego samego ubezpieczyciela i tylko zmienic poziom franchise.

Termin: poinformuj ubezpieczyciela o zmianie franchise do 31 grudnia poprzedniego roku. Wiekszoscc ubezpieczycieli pozwala na zmiane franchise online lub telefonicznie.

Wazne: Zmiana franchise na wyzszy moze byc zablokowana, jesli masz zalegile rachunki. Upewnij sie, ze wszystkie platnosci sa uregulowane.

Sprawdz, ktory franchise jest dla Ciebie najlepszy

Porownaj skladki dla roznych poziomow franchise i znajdz optymalny balans miedzy miesieczna skladka a rocznym kosztem. Bezplatnie i bez zobowiazan.

Porownaj franchise teraz →