Jesli Pana/Pani dochod jest niski lub sredni, kanton moze doplacac do skladki ubezpieczenia zdrowotnego. To wasze prawo — sprawdzcie, czy sie kwalifikujecie.
IPV (Individuelle Pramienverbilligung) — po polsku „indywidualna redukcja skladki” — to doplata kantonalna do skladki ubezpieczenia zdrowotnego dla osob i rodzin o niskim lub srednim dochodzie. Jest to jeden z filarow szwajcarskiego systemu solidarnosci: osoby zamozne placa pelna skladke, a osoby o nizszych dochodach otrzymuja wsparcie finansowe od kantonu.
IPV nie jest zasilkiem socjalnym i nie nalezy go mylic z pomoca spoleczna (Sozialhilfe). To regularne swiadczenie, z ktorego korzysta ok. 25–30% mieszkancow Szwajcarii. Wiele osob z polskiej spolecznosci nie wie o istnieniu IPV lub nie sklada wniosku, tracac setki frankow rocznie.
Kryteria kwalifikacji roznia sie miedzy kantonami, ale ogolne zasady sa nastepujace:
Przyklad: W wielu kantonach singiel zarabiajacy do ok. CHF 50'000–60'000 rocznie (brutto) moze kwalifikowac sie do czesciowej doplaty. Rodzina z dwojka dzieci zarabiajaca do ok. CHF 80'000–100'000 rocznie rowniez moze sie kwalifikowac. Dokladne progi zaleza od kantonu.
Wysokosc doplaty zalezy od:
Doplata moze wynosic od kilkudziesieciu do kilkuset frankow miesiecznie na osobę. W skrajnych przypadkach (bardzo niski dochod) kanton moze pokryc nawet 100% skladki. Dla dzieci w rodzinach o niskim dochodzie wiele kantonow pokrywa pelna skladke.
Kazdy kanton ma wlasne zasady. Oto przeglad kantonow, w ktorych mieszka wielu Polakow.
| Kanton | Sposob przyznawania | Orientacyjny prog (singiel) | Uwagi |
|---|---|---|---|
| Zurych (ZH) | Automatycznie na podst. zeznania podatkowego | ~CHF 54'000 brutto | Nie trzeba skladac wniosku |
| Berno (BE) | Na wniosek | ~CHF 45'000 brutto | Wniosek do kantonalnego urzedu |
| Argowia (AG) | Automatycznie | ~CHF 50'000 brutto | Doplata na konto ubezpieczyciela |
| Lucerna (LU) | Na wniosek | ~CHF 48'000 brutto | Genereous system dla rodzin |
| St. Gallen (SG) | Na wniosek | ~CHF 42'000 brutto | Wniosek co roku |
| Genewa (GE) | Automatycznie | ~CHF 55'000 brutto | Wysokie progi, duza doplata |
| Bazylea (BS) | Automatycznie | ~CHF 50'000 brutto | Doplata na podstawie podatku |
Progi orientacyjne, rzeczywiste kwoty zaleza od sytuacji rodzinnej i kantonu. Zawsze sprawdzaj aktualne informacje u wlasciwego urzedu kantonalnego.
Proces zalezy od kantonu — w niektorych doplata jest automatyczna, w innych trzeba zlozyyc wniosek.
Wejdz na strone urzedu kantonalnego (Ausgleichskasse lub Sozialversicherungsanstalt) i sprawdz, czy w Twoim kantonie IPV jest automatyczne czy wymaga wniosku.
Zwykle potrzebne jest: zeznanie podatkowe (Steuererklarung), zaswiadczenie o dochodzie, dowod ubezpieczenia zdrowotnego, dane osobowe wszystkich czlonkow rodziny.
Wniosek mozna zlozyc online, listownie lub osobiscie w urzedzie kantonalnym. Wiele kantonow ma formularze po niemiecku/francusku — popros o pomoc, jesli jezyk jest bariera.
Doplata jest wyplacana bezposrednio do ubezpieczyciela (obniza Twoja skladke) lub na Twoje konto bankowe. Decyzja zwykle przychodzi w ciagu 4–8 tygodni.
W wiekszosci kantonow wniosek o IPV trzeba zlozye co roku, zwykle na poczatku roku lub po otrzymaniu zeznania podatkowego. Jesli nie zlozysz wniosku, tracisz doplate za ten rok — retroaktywne przyznanie jest rzadko mozliwe.
Jesli dopiero przyjechales/as do Szwajcarii, Twoj pierwszy rok podatkowy moze dac Ci prawo do IPV, poniewaz Twoj dochod w Szwajcarii za niepelny rok moze byc nizszy niz prog. Sprawdz zasady od razu po zameldowaniu.
Otrzymywanie IPV nie wplywa na mozliwosc zmiany ubezpieczyciela. Mozesz zmienic kase chorych i nadal otrzymywac doplate — poinformuj urzad o nowym ubezpieczycielu. Co wiecej, zmiana na tanszego ubezpieczyciela moze zwiekszyc realna oszczednosc (bo doplata pokrywa wieksza czesc skladki).
W wiekszosci kantonow dzieci z rodzin o niskim dochodzie sa uprawnione do pelnej doplaty (100% skladki). Upewnij sie, ze wniosek obejmuje wszystkie dzieci — kazde dziecko moze miec oddzielna doplate.
Wiele osob z polskiej spolecznosci obawia sie, ze ubieganie sie o IPV moze miec negatywne konsekwencje (np. dla pozwolenia na pobyt). Oto wazne rozroznienie:
| Cecha | IPV (Pramienverbilligung) | Pomoc spoleczna (Sozialhilfe) |
|---|---|---|
| Status | Swiadczenie ubezpieczeniowe | Pomoc socjalna |
| Kto korzysta | ~25–30% populacji | ~3% populacji |
| Wplyw na pozwolenie na pobyt | Brak wplywu | Moze wplynac negatywnie |
| Czy nalezy sie obawiac? | Nie | Warto skonsultowac |
| Czy trzeba zwracac? | Nie | W niektorych przypadkach tak |
Najpierw porownaj skladki i znajdz najtanszego ubezpieczyciela. Nastepnie zloz wniosek o IPV w swoim kantonie. Laczna oszczednosc moze byc ogromna.
Porownaj skladki teraz →